KÜLTÜR ENDÜSTRİSİ ADORNO birinci sayının devamı Eğer bu olayı en alt seviyedeki son kişiyi kapsayacak şekilde, seçimin ekonomik mekanizmasını şekillendiren teknik ve personel ayrıntılar içerisinde bir miras gibi açıklarsak gerçeklere daha da yaklaşmış oluruz.Hem, sorumlu otoritenin hepsinin tüketiciler üzerinde kendi kural ve fikirlerinden farklı yönlerdeki ya da bunların ötesindeki hiçbirşeyi meydana getirmediğine dair bir fikir birliği var.-en azından kararlılık-Çağımızda, tarafsız sosyal eğilim şirket yöeticilerinin örtük öznel amaçları içerisinde kendi taraflarına çekilmiş durumda,en başta gelenleri sektörün en güçlüleri-çelik,petrol,elektrik ve kimyasallar.Kültür endüstrileri zayıf ve birbirine bağlı.Eğer kitle toplumundaki aktivite alanları içerisinde (belirli bir türde mal üreten,yumuşak başlı liberalizm ve yahudi entellektüelleriyle her nasılsa çok yakın bir şekilde sarılmış olan bir alan) seri bir temizlik operasyonu yapılmıyorsa , gücü elinde tutanların tavizlerini savsaklamaya güçleri yetmez.En güçlü yayım şirketinin bağımlılığı elektrik endüstirisine, ya da film endüstrisinin ki bankalara;bu tür alanın karakteristik özelliği ekonomik olarak birbirine bağımlı olan bireysel alanlar olmaları. Zihni güçlerin aşırı konsantrasyonu hepsi de yakından bağlantılı olan , önemsenmeyen teknik dallar ve farklı şirketler arasında farklı alanlar oluşmasına izin verir. Kültür endüstirisindeki insanfsız birliktelik politikada neler olacağının göstergesi. Market farklılaşmaları, örneğin A ve B filmleri ya da farklı fiyat alanlarındaki dergi hikayeleri; tüketicileri sınıflandırma,organize etme ya da adlandırma gibi takdim edilen şeylere çok fazla dayanmaz. Bir şey herşey için sağlanır ve hiçbir şey bundan kaçamaz; farklar vurgulanır ve genişletilir!Hiyerarşik bir derecelendirmeyle, değişen kalitede seri üretim ürünleri halka sağlanır, sonuç olarak gelişen bir ölçüm kuralıdır. Herkes önceden belirlenen ve gösterilen seviyesine göre davranmalı ve kendisi için üretilen kitle ürününün kategorisini seçmelidir.Tüketiciler araştırma tablolarında istatistikler gibi görünürler ve kırmızı. yeşil, mavi alanlara gelirlerine göre bölünürler; propagandanın her türlüsü için kullanılan yöntem. En sonunda; mekanik olarak farklılaştırılmış ürünlerinin hepsinin benzer olduğu ispatlandığında, işleyişin nasıl formüle edilebileceği görülebilir. Çeşitler içerisinde, yoğun bir ilgiye sahip olan her çocuğu cezbeden, General Motors ve Chrysler üretim alanları arasındaki fark aslında bir göz yanılsamasından ibarettir. Uzmanların kötü ve iyi noktalar olarak tartıştığı yalnızca rekabetin ve seçimin alanının görünüşünü daim kılmaktan başka birşeye hizmet etmez.. Warner Brothers ve Metro Goldwny Mayer üretimleri içinde aynı şeyler söz konusu.Ama aynı şirket tarafından daha pahalı ve daha ucuz modeller arasındaki farklılıklar düzenli bir şekilde azalır:Otomobiller için, silindirlerin sayısı, kübük kapasite ve imtiyazlı aletlerin ayrıntıları gibi farklılıklar var; filmler için yıldızların sayısı, teknolojinin savurganca kullanımı, işçilik ve araç ve en yeni psikolojik usullerin tanımı gibi farklılıklar mevcut. Yararın evrensel kriteri; apaçık nakit yatırımı olan, göze batan üretimin miktarıdır. Kültür endüstrilerinde değişen bütçeler, gerçeklerle dayananan değerlerlerle önemsiz ilişkiyi kaldırmaz, ürünlerin kendilerini daha önemli yaparcasına. Teknik medya bile insanfsızca aynı olmaya zorlanır. Televizyon, radyo ve filmin sentezi olmayı amaçlar ve sadece desteklenir çünkü ilgili bölümler henüz fikir birliğine varmamıştır, ama sonuçlar oldukça büyük olur ve estetik sorununun fakirliğini çok güçlü bir şekilde artırmaya söz verir; yarınla birlikte zayıfça gizlenmiş endüstriyel kültür ürünlerinin kimliği övünerek gözler önüne gelebilir; aptalca olan Gesamtkunstwerk ın Wagnerian * rüyasını yerine getirmek istercesine-bütün sanatları bir tek işte birleştirme- Şekil, kelime ve müziğin birleşiminin hepsi Tristan da olduğundan daha mükemmel, çünkü duygusal elementler, hepsi sosyal gerçekliğin dış görünüşünü onaylayarak yansıtan, aynı teknik ilerleme içerisinde şekillendirilen prensipler üzerine inşa edilmiş; işte kendi doğasını oluşturan birliktelik.Bu ilerleme romandan (filme bakan bir gözle) son ses efektine kadar üretimin bütün elemanlarını birleştirir. Bu yatırılan sermayenin zaferidir; başlığı, kesin patron gibi el koyulanların kalplerinin derinliklerine kazınır. Üretim takımının seçtiği hikaye her ne olursa olsun, bu her filmin anlamlı içeriğidir. Boşta olan adam, kültür imal edicilerin önerdiklerini kabul etmek zorundadır. Kant ın kuralcılığı duyumun değişken tecrübelerini temel kavramalarla ilişkilendirilmesi öğretilen bireyden bir katkı bekledi ama endüstri bireyin bu fonksiyonunu elinden alıyor .Tüketiciye başlıca hizmeti onun için onun planlamasını yapmaktır.Kant ruhta saf nedenin sistemine oturtulabilecek şekilde doğrudan sezgiler hazırlayan bir mekanizma olduğunu söyler.Ama bugün bu gizemin şifresi çözüldü.Mekanizma herkese, tecrübenin girdilerini sunanlar tarafından planlanan görünümler hlinde sunulduğunda, kültür endüstrisi tarafından , us dışı olan en sonunda toplumun gücü tarafından baskıyla kabul ettirilir; ama gene de biz onu ussal hakle getirebiliriz, bu engellenemez güç reklam acentaları tarafından uygulanır ki emir altında olmanın suni etkisini yaratsın. Tüketicilerin sınıflandıracağı hiçbirşey kalmaz.Üreticiler çoktan onun için bunu yaptı bile.Kitleler için sanat düşü yerle bir etti ama eleştirel idealizmin durduğu yerde hala tasarımlar ortaya koyan idealizmin öğretilerine yer verir.Herşey bilinçten çıkar: Malebranche ve Berkeley için, Tanrının bilincinden ;kitle sanatında ise üreten takımının bilincinden...
* bütün sanatları tek bir kitle üretim sanatına dönüştürme kavramı |