NIETZSCHE

Mantığın çözülmesi ve mantıksızlığın yüceltilmesinde önemli bir Alman düşünürdür Friedrich Nietzsche. Yazıları sistematik tezlerden daha çok içinde çelişkileri barındıran ifadeler topluluğudur. Bu sebeple Nietzche felsefesi yanlış anlam ve yorumlara yol açar.

Nietzsche'nin kabul edilmiş inançlar hakkindaki görüşleri şunlardir:

Nietzsche daha dolu ve daha zengin bir hayatın önünde engel teşkil ettiği için, döneminin kabul edilmiş görüş ve inançlarına karşı çıkmıştır. Toplumsal reformu eleştirmiş, bilim yoluyla ilerleme görüşleriyle alay etmiş, Hristiyan ahlakını kınamış ve insanın gerçek erdem ve mantıklılığı üzerine serbest inançlarıyla dalga geçmiştir. Nietzsche'ye göre, insanın, zulüm, adaletsizlik,belirsizlik ve anlamsızlıkla yüklü bir hayatın mantıklı ilkelerle yönetilmediğini anlaması gerekir. İyinin ve kötünün kesin belirlenimleri yoktur. Yalnızca, Tanrısız ve anlamsız bir dünyada yaşayan çıplak insan vardır.

Mantıksızlık:

Nietzsche, akılcıl yetilerin karşısında istenç ve içgüdünün akıldışı yetilerine inanmıştır. Yaşamın asıl güçleri olan içgüdüsel isteklerin anlaşılmaz dünyasının tanınması gerektiği görüşünü ileri sürmüştür.

Din hakkındaki görüşleri:

Nietzsche'ye göre Hristiyanlık,uyulması gereken tüm yasak ve kurallarıyla, istekleriyle beraberinde insanın yaşam güdüsünü yok eder. Hristiyan ahlakı, yalnızca zayıf kölelere uydurulduğu için ortadan kaldırılmalıdır. Nietzsche, Hristiyanlığın eski zamanlardaki zaferinin, zayıfın, güçlüden dünyayı miras almasının bir devrimi olduğunu ifade eder. Hristiyanlık insanın dünyayı kontrol etme isteğini baltalamıştır. Hristiyanlık öğretileri, insanın kendi içgüdüsel doğasını açığa çıkarmasını engelleyerek insana suç yüklemiştir. Sahte Mesih'te Nietzsche şöyle der: Hristiyanlık bu üstün insan tipine karşı ölüme bir savaş açmıştır. ...Hristiyanlık her şeyin zayıf, temelsiz yanını ele alır, güçlü hayatın koruyucu içgüdülerine muhalefet dışı bir ideal yaratmıştır. ...Hristiyanlık, yüceltilmiş olana karşı yönlendirilen yerde emekleyen her şeyin isyanıdır. Hristiyanlık merhamet dini olarak adlandırılır. Merhamet, yaşam enerjisini arttıran temel duygulara bir antitez olarak durur: Merhamet, insanı sıkan bir etkiye sahiptir ve insan merhamet ettiğinde güç kaybeder.

Nietzsche, Hristiyanlığa karşı çıkmıştır. Çünkü ona göre, Hristiyanlık insana hasta bir ruh vermiş, yaşamı yadsımış, insanın içgüdülerinden gelen serbest hareketini engellemiş, kişinin alçakgönüllülüğe ve kendi kendini inkar etmeye ilişkin erdemlerini ve kötü bir huyu övmeyi ortaya koymuştur. Kısacası, Hristiyanlık yaşamın canlılığını yok etmiştir. Oysa ki hayatın canlılığının, insanın gerçek varlığı olan bu içsel özlemin tekrar parıldaması gerekir. ''Tanrı öldü'' diyen Nietzsche'ye göre, Tanrı insanın bizzat yarattığı alemdir; daha üstün dünyalar yoktur. Bunun yanında Hristiyan ahlakı da ölü bir ahlaktır. Nietzsche, Tanrı'nın ve Hristiyan değerlerinin ölümünün, insanın kurtuluşu anlamına gelebileceği konusunda ısrar etmiştir. İnsan Nihilizm'in, modern medeniyetin zayıf tekdüzeliğinin ve bayağılığının üstesinden gelebilir. Avrupa toplumu cesur kişilerden mahrum durumdadır; hepsi koca bir sürüye aittir, fakat çobanları yoktur başlarında. Avrupa ancak ve ancak demokratlar ve sosyalistlerden nasihat alacak sosyal ve siyasal eşitlikle ilgili saçmalık tarafından zaptedilemeyecek üstün insan ya da insanüstü daha yüksek bir insan tipinin ortaya çıkmasıyla kurtarılabilir. Ona göre üstün insanın kitleler üzerinde -baskın olanın zayıf olana karşı- savaş ilan etmesi gerekir. Üstün insan, insandaki temel isteğin güç için çabalamak olduğunu, yani insanların durmadan ve yılmadan güçlü olmak için uğraştıklarını ve onu çok arzu ettiklerini kavrar. Güce olan bu istek günlük hayatı yönetir ve aynı zamanda uluslararası ilişkilerde de büyük etkendir. Gücün artması, eğlencede aşırılığı beraberinde getirir. Güç için bu kadar istek duymak, insanın kötü ruhudur. Bırakın insanları istedikleri her şeye sahip olsunlar: sağlık, yiyecek, yaşanacak bir yer ve eğlence. Bu şekilde mutsuz ve kederli olurlar çünkü kötü ruh mütemadiyen bekler ve sonunda tatmin olur. İnsanlardan her şeyi alın ve bu aldıklarınızı tatmin etmeye uğraşın; böylece hemen hemen insanlar da kötü ruhların olabileceği kadar mutlu olurlar.

Nietzsche, insan davranışına hükmeden bilinçsiz mücadeleleri övmeyi Schopenhauer'den öğrenmişti. Fakat Nietzsche hayatı hiçlikten kurtarmak için istencin güçlü ve eğlenceli olumlamasını gerekli gördü.